سندروم گیلن باره یا GBS

سندروم گیلن باره یا GBS یک اختلال نادر و جدیست. این بیماری در دسته بیماری­های خودایمنی قرار دارد که با نارسایی عصبی و عضلانی حاد همراه است.
بیماری سندروم گیلن باره چیست ؟

سندروم گیلن-باره (Guillain-Barré syndrome) که تلفظ صحیح آن گی-ین-باره است یک اختلاف عصبی نادر اما جدیست. در این بیماری سیستم ایمنی بدن فرد به اشتباه به سیستم عصبی پیرامونی یا محیطی ( بخشی از دستگاه عصبی که مغز و نخاع را به سایر قسمت­های بدن متصل می­کند ) حمله می­کند و به غلاف میلین (Myelin ) که اطراف آکسون­ها را گرفته­اند آسیب می­رساند. باکتری سندروم گیلن باره بیشتر روی پاها، دست ها و سایر اندام تاثیر گذاشته و باعث ضعف، درد و بی حسی آن­ها می­شود. میزان درگیری افراد مختلف با هم فرق دارد؛ به­طوری که گاهی یک بیمار تنها درد و ضعف خفیف را تجربه کرده و برخی دیگر فلج می­شوند. آماری که در مورد این بیماری وجود دارد عبارت است از:

ابتلا به سندروم گیلن باره در بزرگسالان معمولا بین سنین ۳۰ تا ۵۰ سالگی اتفاق می افتد. اما بیماری گیلن باره در کودکان نیز دیده می­ شود.

در حال حاضر پژوهشگران انواع مختلفی از سندروم گیلن باره را کشف و شناسایی کرده ­اند. اما یک فرد مبتلا ممکن است نشانه ­هایی از دو یا چند نوع را به­ طور همزمان داشته باشد؛ همین مساله گاهی تشخیص نوع آن­ها برای یک دکتر مغز و اعصاب را با پیچیدگی­ هایی همراه می­ سازد. مهمترین انواع این بیماری عبارتست از:

پلی رادیکولونوروپاتی التهابی حاد دمیلینه کننده ( AIDP ): از جمله علائم این نوع ضعف عضلانیست که از پایین پا شروع شده و با ضعف اعصاب مغزی و درگیری سیستم اتونوم همراه است. این نوع در اروپا و آمریکای شمالی رایج­تر است.
سندرم میلر فیشر: در این نوع از سندروم گیلن باره فلج و بی حسی معمولا از چشم شروع شده و با راه رفتن ناپایدار همراه است. این نوع در آسیا رایج­تر است. این نوع در مردان بیشتر از زنان رواج داشته و بیشتر در فصل بهار رخ می­ دهد.
اختلال آکسونی حرکتی حاد ( AMAN ): ضعف عضلانی شدید بدون بی حسی و بدون درگیری اعصاب مغزی دیده می شود. به این نوع سندرم فلج کننده چینی­ها نیز گفته شده و در آسیا و آمریکای مرکزی و جنوبی بیشتر دیده می­ شود.
نوروپاتی آکسونی حسی و حرکتی حاد ( AMSAN ): ضعف عضلانی همراه با بی حسی دیده می­ شود. این نوع در چین، ژاپن و مکزیک رایج­تر است.
حلقی-گردنی-بازویی: در این نوع ضعف عضلانی در صورت، گردن، شانه ها و گلو حس می ­شود.

افرادی که به این بیماری دچار می­شوند همیشه از پزشک خود سوال می­کنند که چرا به این سندروم دچار شده­اند و علت بیماری گیلن باره چیست . پژوهشگران هنوز نتوانسته­اند به­درستی تشخیص دهند که چرا سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به اعصاب کرده و به آن­ها آسیب می­زنند. اما سندروم گیلن باره معمولا چند هفته پس از عفونت دستگاه تنفسی یا دستگاه گوارش ایجاد می­ شود. اما عوامل خطرزا و محرکی برای این بیماری وجود دارد که در ادامه به برخی از آن­ها اشاره می­ کنیم:

آمارها نشان می ­دهد در موارد نادری ابتلا به سندروم گیلن باره واکسن آنفلوانزا می­تواند موثر باشد.
عفونت با باکتری کامپیلوباکتر (Campylobacter) که معمولا در گوشت ­های پرندگان نپخته پیدا می­ شوند.
ویروس سیتومگالوویروس (Cytomegalovirus)
ویروس اپتیشن-بار (Epstein–Barr virus)
ویروس زیکا (Zika virus)
هپاتیت A، B، C و E
ویروس HIV
باکتری مایکوپلاسما پنومونیه (Mycoplasma pneumoniae)
لنفوم هاجکین (Hodgkin’s lymphoma)
برخی از عمل­ های جراحی یا ضربه ­های سنگین

از جمله اولین و بارزترین نشانه ­ها و علائم سندرم گیلن باره سوزنی شدن پاها و وجود ضعف در آن­هاست. این نشانه ­ها می ­تواند از پاها شروع شده و در تمام بدن گسترش یابد. البته گاهی ضعف و سوزنی شدن از بازوها نیز شروعی می شود. در موارد حاد این مشکلات کم کم باعث فلج کل بدن می­شود. این علائم می­تواند به مدت ۲ تا ۴ هفته روند صعودی داشته باشد.

اما جدای از نشانه ­های اولیه، سندروم گیلن باره علائم و عوارض بسیاری دارد که در ادامه به تک تک آن­ها اشاره خواهیم کرد:

سوزنی شدن انگشتان دست و پا، مچ دست و پا
ضعف در پاها که به سمت بالا کشیده می­شود
عدم توانایی در راه رفتن و بالا و پایین رفتن از پله­ها و برقراری تعادل هنگام قدم برداشتن
مشکل در عضلات چشم و بینایی و بروز دوبینی یا عدم توانایی در حرکت چشم
ایجاد مشکل در صحبت کردن، جویدن و بلع به دلیل ناتوانی در حرکات صورت
دشواری تنفس
دردهای شدید و گرفتگی عضلات شبانه
بالا رفتن ضربان قبل و فشار خون
ناتوانی در کنترل مثانه و روده

تشخیص به موقع و شروع درمان می­تواند بیشترین شانس را در بهبودی سریع­تر به فردی که مبتلا به سندورم گیلن باره است بدهد. برای بررسی بالینی علائم و تشخیص باید به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. البته باید بدانید گاهی تشخیص این بیماری به­ خصوص در مراحل اولیه و با وجود علائم بسیار خفیف سخت است. به همین دلیل پزشکان باید از روش­ها، آزمایشات و تست­های مختلف استفاده کنند.

الکترومیوگرافی (EMG) یا نوار عضله که میزان پاسخ عضلات به سیگنال­های عصبی را مورد بررسی قرار می­ دهد.
تست هدایت عصبی (NCS) برای بررسی سرعت و قدرت فعالیت الکتریکی یک عصب مناسب است.
پونکسیون کمری که در آن کمی مایع نخاعی از ستون فقرات گرفته شده و برای تشخیص سطح پروتئین به آزمایشگاه فرستاده می ­شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *